چه بودیم و چه شدیم؟

چه بودیم و چه شدیم؟

مهندس افتخارزاده در برنامه سفید عنوان کرد: چه بودیم و چه شدیم؟ سفید ویژه معماری...
روایت روزهای جنگ در موزه های دفاع

روایت روزهای جنگ در موزه های دفاع

در سفید معماری عنوان شد روایت روزهای جنگ در موزه های دفاع... سفید چهاردهم اسفند ماه...
رضایت از کیفیت زندگی  در آشفتگی و نابسامانی امروز

رضایت از کیفیت زندگی در آشفتگی و نابسامانی امروز

بررسی کیفیت زندگی انسان و مقررات معماری در برنامه سفید- ویژه معماری رضایت از کیفیت...

چه بودیم و چه شدیم؟

مهندس افتخارزاده در برنامه سفید عنوان کرد:

چه بودیم و چه شدیم؟

سفید ویژه معماری شنبه بیست و یکم اسفند ماه اختصاص داشت به موضوع که در گفت و گوی کارشناس برنامه دکتر امیر محمدخانی با مهمان این هفته سفید خانم مهندس ساناز افتخارزاده به بحث گذاشته شد. ساناز افتخارزاده که حدود ده سال را صرف نگارش کتاب سترگ از «آشوب ادراک و شناخت معماری» کرده؛ در آغاز صحبت هایش با اشاره به این که در کتابش درباره ارتباط معماری و انسان و زندگی و لزوم هم نشینی این ها با هم سخن به میان آورده، تعریف امروزی از واژه معماری را که با تولید فرم مترادف فرض شده اشتباه خوانده و گفت: علوم شناختی در واقع سلسله علوم مرتبطی است که می شود گفت در قالب شش رشته مرتبط فلسفه علم، عصب شناسی، هوش مصنوعی، زبان شناسی، روان شناسی و انسان شناسی بروز یافته و با بررسی تنگاتنگ این شش رشته شناخت عمیق تری حاصل می آید. مهندس افتخارزاده با اشاره به این که آشنایی من با تئوری آشوب که امروزه به علم آشوب تغییر یافته، قدمتی بیست ساله دارد، این تئوری را بهترین راه برای فهم معماری خوانده و افزود: معماری سیستمی است که در یک بازه مکانی زمانی مشخصی در ذهن معمار تولید شده و باید به نیازهای ذهنی- جسمی و روانی مخاطب انسانی خودش پاسخ دهد. ساناز افتخارزاده با ذکر این که در پژوهش هایمان به این نتیجه رسیدیم که طبیعت و بستر طبیعی مهم ترین بستری است که مغز در آن پرورش پیدا می کند؛ برخورد با طبیعت را نه تنها ریشه و اساس احساس زیبایی، که ریشه کلیه ادراکات اعم از تشخیص رنگ، کهن الگوها، بیس زبان شناسی و... همه و همه را در برخورد با طبیعت دانست. مهمان برنامه در ادامه ضمن اشاره به این که علم آشوب می تواند سیستم طبیعت و الگوها و هندسه و خصوصیات طبیعت را توضیح داده و از سوی دیگر عملکرد و کارکرد مغز و روان انسان را بسط و توضیح دهد؛ نتیجه پژوهش هایش در این زمینه را چنین خلاصه کرد: نتیجه این که معماری خوب و مناسب معماری است که بتواند مانند یک مادر انسان را در بر گرفته و روابط انسانی را ارتقا ببخشد. وی با اعتراف به این که چنین نگاهی به معماری ریشه در سالیان دراز مطالعات معماری دارد، دریافته های تازه ای که به پشتوانه علمی و علوم شناختی حاصل آمده است، را، اثبات این نکته می داند که که دقیقا چه خصوصیاتی از طبیعت می تواند در معماری اعمال شود تا معماری واجد آن خصوصیات موجود در طبیعت بشود که برای ذهن و روان انسان مناسب است. ساناز افتخارزاده این نکته را که چگونه باید به یک معماری انسان مدار دست یافت؛ بزرگ ترین دستاورد خودش در کتاب «آشوب ادراک و شناخت معماری» عنوان کرد...

در ادامه برنامه ساناز افتخارزاده درباره تهدیدهای معماری امروز ایران گفت: تهدیدهای معماری سی سال اخیر ایران را می شود به دو بخش عمده تقسیم کرد. یکی شرایط عمومی است که دارد به عرصه معماری آسیب وارد می کند؛ و دیگری شرایط خاصی است که معمار و معماری آن را به وجود می آورند. در قالب شرایط عمومی می شود به مسایلی چون مسئولیت دولت ها برای تامین سرپناه برای مردم که باعث بروز مسایل و مصایبی چون انبوه سازی دولتی و مثلا مسکن مهر می شود، یا مسایلی که در اثر انبوهی جمعیت برای شهر و شهرنشینی به وجود می آید اشاره کرد. وی با اشاره به این که این معضل سال ها سابقه دارد و حتی قبل از انقلاب نیز به پروژه های انبوه سازی چون شهرک اکباتان، شهرک امید یا مهرشهر ختم شد، افزود: این ها شهرک هایی هستند که امروز به عنوان مکان های باکیفیت برای زندگی شناخته می شوند؛ در حالی که زمان ساخت از طرف معماران و کارشناسان به دلیل بی توجهی به معیارهای کیفی زندگی مورد انتقاد قرار گرفته بودند. ما ان موقع به اکباتان و مهرشهر انتقاد داشتیم اما امروز داریم مسکن مهر پرند را به عنوان دستاورد ازش یاد می کنیم! این آیا به معنای کنایه ای به وضع و حال معماری امروز نمی تواند تلقی شود؟

مهندس ساناز افتخارزاده با اشاره به این که در سی چهل سال اخیر نه تنها یک شهر بازی برای کودکان ساخته نشده؛ بلکه همان چند شهر بازی موجود هم تخریب شده اند، بی توجهی به کودکان، سالمندان و معلولین را از آسیب های اصلی شهرهای امروز ایران نامید. وی با اشاره به این که شهر تهران در سال های اخیر تبدیل شده است به یک کارگاه بزرگ ساختمانی؛ که جایی برای راه رفتن عادی کودک و مادر وجود ندارد، این را به معنای خدشه دار شدن ارزش های انسانی و حکمفرمایی سرمایه و پول قلمداد کرده و چنین فضایی را برای آینده روابط انسانی در جامعه خطرناک دانست. مهمان برنامه با ذکر مثالی از شهر لاس و گاس به عنوان بی بند و بار ترین شهر دنیا با نمایش اسلایدهایی از محلات مسکونی ان شهر تمام زرق و برق لاس وگاس را مربوط به بخش کوچکی از شهر نامیده و عنوان کرد که بی بند و باری معماری تهران را حتی درصدی نیز در محلات آرام و ارامش بخش این شهر نمی توان یافت.

در بخش دوم برنامه مهندس افتخارزاده درباره امکان به روز رسانی ارزش های معماری گذشته در معماری امروز ایران گفت: در این فاصله یک دانش بزرگ و عظیم از دست رفته است. یا حتی می شود گفت در روند معماری ما انسان از دست رفته است و بنابراین برای بازگشت ان ارزش ها باید در وهله اول انسان را به معماری باز گردانیم. مهندس ساناز افتخارزاده با اشاره به ذخیره فرهنگی آریایی های کهن به عنوان یک گنجینه دانشی رسالت و هدف ان دانش را برکشیدن انسان و ایجاد آرامش و آسایش انسان نامید. مهندس افتخارزاده با اشاره به این که دانش معماری آن روزگار به نام واستو شناخته می شد که از لغت واستادن یا ایستادن می آید و تعریفش به معنای استقرار انسان بر روی زمین است، این دانش را در حال حاضر دانشی نامید که در دانشگاه های آلمان و هند که خود را وارث آریایی ها می دانند تدریس می شود و جزئی ترین مسایل را نیز درباره معماری و استقرار انسان و خانواده شامل است. وی با ذکر این نکته که بر اثر حملات خارجی و تغییر بینش ها و... این دانش را در ایران از نظر تئوری از دست داده ایم، آن را در ادراکات عام معماران ادوار مختلف تا دوره صفویه نهادینه شده عنوان کرده و گفت این معماران در ناخودآگاه شان این دانش را که سینه به سینه بهشان رسیده بود حمل کرده و گرامی می داشتند. از نظر مهمان برنامه برخورد معماران عصر قاجار و پهلوی با دستاوردهای غرب دلیل اصلی تغییر این نگاه بوده و این باعث شد تا این دانش خودی از دست رود. مهندس افتخارزاده با اشاره به این که از ایران با چنین پیشینه ای پذیرفته نیست انسان را در معماری به فراموشی سپارد، نگاه سنتی به معماری را در اواخر دوره پهلوی قابل بازگشت و به روز رسانی قلمداد کرد که البته بعد از انقلاب با تغییر اولویت ها و اولویت بخشی به سرپناه سازی به جای دانش عمیق و وسیع معماری به فراموشی کامل سپرده شد...

 لینک برنامه



تاریخ : 1395/12/22 | 482 بازدید